نموده ، و ده شكل از مجسطى در اختلاف منظر ايراد كرده بود « 28 » ، و در هيئت چيزها آورده بود كه كسى به مثل آنها سبقت نگرفته است ، و همچنين در اقليدس ارثماطيقى و در موسيقى نيز رسايل چند ايراد كرده بود كه پيشينيان از آن غافل شده بودند . 127 ، 22 - و در مجلس علاء الدوله از خللى كه در [ 119 - الف ] تقاويم واقع است سخن مىگذشت . شيخ را فرمود كه مشغول به رصدش شود و آنچه از مال و اسباب در كار باشد به او مبذول دارند . و شيخ شروع نمود و ابو عبيد نيز به آن امور واقف بود ، تا آنكه ظاهر شد بسيارى از مسائل كه سابقا خلل پذيرفته بود ؛ و مدت هشت سال به رصد اشتغال نمود « 29 » . به جهت كثرت اسفار « 30 » و موانع بسيار رصد صورت اتمام نپذيرفت . و شيخ در اصفهان كتاب علائى را تصنيف كرد . 127 ، 23 - و از عجايب احوال شيخ آنكه ابو عبيد مىگويد كه : سى سال مصاحب او بودم ، هرگز نديدم كه در كتاب تازه كه به دست او آيد به ترتيب نظر نمايد ، بلكه مواضع صعبه و مسائل مشكله را مطلب مىساخت و نظر مىكرد كه مصنف آن كتاب در آن باب چه گفته ؟ پس از آن مرتبهء مصنف را در آن علوم مىشناخت . 127 ، 24 - شيخ منطق نجات را در جرجان تصنيف كرد و از آن نسخه‌اى به شيراز افتاد . چون علماى شيراز در آن نسخه تأمل نمودند شبهه و شكوك ايشان را دست داد . آنها را نوشتند و به ابو القاسم كرمانى فرستادند و كرمانى آفتاب زردى بود كه به پيش شيخ در آمد ، و آن جزو را پيش شيخ نهاد . چون ابو القاسم بيرون آمد شيخ نماز خفتن را به جا آورد ، و پنج جزو ربعى نوشت ، و خواب كرد . چون نماز صبح را به فعل آورد اجزا را پيش كرمانى فرستاد ، و گفت : به جهت آنكه قاصد را

--> ( 28 ) - اساس : اراده كرده بود . ( 29 ) - د : نموده بود . ( 30 ) - اساس : « اسفار » ندارد .